Regionu polityczno – strategicznego (RS-P)

Np. region M Bałtyckiego – region geograficzny + spełnia kryteria regionu polit – strat. (powiązania mdzy państwami)

Kiedy dany obszar morski może stać się regionem morskim w ujęciu strategiczno – politycznym?
Kluczowe jest zachowanie państw:

(a) strategia morska na danym obszarze

(b) percepcja regionalizmu morskiego (czy się opłaca czy nie)

Przykład: Ocean Indyjski

- 40 l temu nie był postrzegany jako RS-P (dokumenty /dyskusje)

- kluczowy był tylko Pacyfik (Region Azji – Pacyfiku)

- Ocean Ind. miał char peryferyjny ® nie był odrębnym RS-P

- postrzegano poszczególne jego części (np. Zatoka Perska, Bengalska)

- zmieniło się w ostatnich latach (choć nadal dyskusyjne), zmiana percepcji:

- część badaczy ® wyłaniający się R S-P (np. doktryna morska Indii ’94 r.),

- część badaczy ® region morski Indo-Pacyfik (Australia, Indie – badacze i stratedzy)

- USA’12 – OI – podmiot odpowiadający za bezp. winny być Indie, 12 przyczyn znaczenia regionu
(strategia Indii w Zatoce Bengalskiej, Azja Pd-Wsch to potwierdza)

- ’97 – Stowarzysz. Państw OI (org mn) ale niski poziom wymiany handl, brak powiązań ekonom.

Wniosek: czynnikiem kreującym region są interakcje mdzy mocarstwami, które stwierdziły że region jest istotny w realizacji ich interesów

Co różni Regionalizm morski od klasycznego (Na egz:)

1. gł podmiotem są państwa, ich: (a) interakcje, (b) percepcja obszaru, (c) przypisywane znaczenie

2. różny status praw- mn różnych obszarów morskich: (a) część terytorium państwa, (b) eksterytorialne uprawnienia (strefy ekonomiczne itp.), (c) bez uprawnień państw (m. otwarte).

Konstytuuje region morski® strategia i polityka państw.

Interakcje państw w poszczególnych akwenach istniały od zawsze (hist). Hist. uzasadnienie RM.

 

Dyskusja o RM rozpoczyna się w l’70 i ’80 Wcześniej ograniczone do mocarstw globalnych.

L’60/70: (a) przyśpieszenie procesu regionalizacji, (b) wejście terminu RM do dyskusji naukowej

Przyczyny:

· Dekolonizacja (Afryka, Azja). Nowe państwa rozpoczęły dyskusję o ich prawie do korzystania z wód morskich przy ich wybrzeżach, Konwencje Genewskie z ’58 r powodowały, że nie miały szans eksploatacji obszarów morskich. Zasada wolności mórz i oceanów dawała przewagę posiadającym zasoby i technologię. Nowe państwa z góry przegrywały wyścig.

· kryzys energetyczno – surowcowy l’70. Wcześniej Zachód opierał sukces gosp na taniej ropie Blisk.Wsch. Nikt nie myślał o alternatywnych źródłach. Koncepcje eksploatacji mórz nie opłacały się. Nie przewidywano, że może to stać się narzędziem politycznym; I i II szok naftowy zmusiły Zach do intensywnego szukania sposobów efektywniejszej eksploatacji morskich zasobów energet.

· rozwój technologiczny (kopalnictwo morskie)® dostępność mórz i wzrost ich znaczenia.

· problemy globalne - dyskusja o zagrożeniach globalnych (np. zanieczyszczenie środowiska). Wątek zanieczyszczeń mórz: ameryk. badacze dowodzili, ze problemy ekologiczne najlepiej adresować regionalnie. Każdy z akwenów ma swoją specyfikę / uwarunkowania (geogr, ekon.).

· boom aquakultury – podkreślanie znaczenia gosp. morskiej (rybołówstwo, sektory gosp morskiej) gł. przez państwa azjatyckie – kluczowe dla ich gosp.

· boom technologiczny i wpływ na gosp morską w l’70/80

· dynamiczny rozwój gospodarek Azji Wsch (np. Korea Pd) kt. postawiły na technologię i współpracę technologiczną z USA – sektor gosp morskiej stał się ważny

np. Chiny – ostatnio rozwijają przemysł związany z gosp. morską, w tym stoczniowy

· wzrost znaczenia transportu morskiego – KLUCZOWE

np. gosp azjatyckie są uzależnione od tej formy transportu (do 80 % nośników energii jest transportowany tymi szlakami z BW i ponad 90% handlu). Analogicznie na BW® jednostronne uzależnienie od tych szlaków.

Stabilność i bezp morskich szlaków transportowych stało się kwestią strategiczno – polityczną.

 

Ta suma uwarunkowań spowodowała, że RM pojawia się w literaturze naukowej. Pierwsi podjęli wątek badacze z USA w kontekście: (a) ochrony środowiska, potem (b) tworzenia R S-P.

Punkt przełomowy ® przyjęcie Konwencji Praw Morza z ’82 roku (weszła w życie w ’94).

· wiele postanowień zachęcających do współpr. regionalnej (np. naukowo – badawczej)

· aspekty ekonomicznej współpr.

· KLUCZOWE dla RM wprowadzenie reżimów poszczególnych stref morskich: wyłączna strefa ekonomiczna, strefa rybołówstwa, szelf kontynentalny. Powstały obszary kt nie wchodziły w skład terytorium państwa ale na kt nadbrzeżne państwo miało specjalne uprawnienia

o spowodowało to powstanie wielu sporów np. w Azji Wsch

- 200 mil – od czego liczyć (spory o wyspy „skały”)

państwa dążą by wyłączne strefy ekon były optymalne dla nich – próbują rozciągać je

o było motorem do dyskusji o RM

- dyskusje o Azji Pd – Wsch o Pacyfiku

- w kontekście RM

Nałożył się na to fakt, że nie wszystkie państwa przyjmują założenia Konwencji Pr M

Niektóre tworzą własne strefy wpływów mimo Konwencji