Тэма 15. падзелы рэчы паспалітай і далучэнне беларускіх зямель да расійскай імперыі

План

 

1. Рэч Паспалітая ў сярэдзіне XVIII ст. Спробы эканамічных і палітычных рэформ.

2. Абвастрэнне палітычнага крызісу ў 1760 – 1770-я гг. Першы падзел Рэчы Паспалітай.

3. Чатырохгадовы сойм і Канстытуцыя 3 мая 1791 г. Другі падзел Рэчы Паспалітай.

4. Паўстанне 1794 г. пад кіраўніцтвам Т. Касцюшкі: перадумовы, ход і вынікі. Трэці падзел Рэчы Паспалітай. Гісторыка-прававая ацэнка падзелаў Рэчы Паспалітай.

 

Літаратура

 

Анішчанка Я.К. Беларусь у часы Кацярыны ІІ (1772-1796). – Мн.: Веды, 1998.

Гісторыя Беларусі: У 2 ч. Ч.1. Са старажытных часоў да канца XVIII ст.: Курс лекцый / І.П. Крэнь, І.І. Коўкель, С.В. Марозава і інш. – Мн.: РІВШ БДУ, 2000. - С. 554 – 583.

Грыцкевіч А. Паўстанне 1794 г.: перадумовы, ход і вынікі // Беларускі гістарычны часопіс. – 1994. - № 1.

Грыцкевіч А.П. Вялікае княства Літоўскае. Гістарычны нарыс // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.2. – Мн.: Бел. энцыклапедыя, 1994. - С.393 - 401.

Ермаловіч М.І. Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае. – Мн.: “Беллітфонд”, 2000. – С.301 - 433.

Лойка Л.В. Рэспубліка і яе эпоха // Беларуская мінуўшчына. – 1995. - № 6; 1996. - № 1.

Палуцкая С. Апошні сойм Рэчы Паспалітай // Беларуская мінуўшчына.- 1995.- № 4.

Філатава А. Тры падзелы Рэчы Паспалітай // Крыжовы шлях: Дапаможнік для вывучаючых гісторыю Беларусі. – Мн.: “Згода”, 1993. - С. 96 - 117.

Эканамічная гісторыя Беларусі: Курс лекцый. Пад агул. рэд. В.І.Галубовіча. – Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1996.

Юхо Я.А. Канстытуцыя Рэчы Паспалітай 3-га мая 1791 г. і Беларусь // Веснік БДУ. Сер. З. Гісторыя. Філасофія. Паліталогія. – 1996. - № 3.

Юхо Я.А. Кароткі нарыс гісторыі дзяржавы і права Беларусі: Вучэб.дапам. – Мн.: Універсітэцкае, 1992. – С. 218 – 233.

 

 

Тэма 16. Развіццё адукацыі, навукі і літаратуры ў Беларусі ў другой палове XVI-XVIII стст.

 

План

 

1. Грамадска-палітычная думка і літаратура. Распаўсюджванне асветніцкіх ідэй.

2. Адукацыя і выхаванне. Школьная рэформа ў другой палове XVIII ст.

3. Развіццё навукі. К. Семяновіч, М. Пачобут-Адляніцкі, І. Храптовіч і інш.

 

Літаратура

 

Баландзін К.І. Культурнае развіццё Беларусі ў ХVП-ХVІІІ стагоддзях: Вучэбны дапаможнік. - Мн.: БДПА, 1994.

Барока ў беларускай культуры і мастацтве: Зборнік. – Мн.: Беларуская навука, 1998.

Бирало А.А. Философская и общественная мысль в Белоруссии и Литве в конце ХVІІ – середине ХVШ веков. – Мн.: БГУ, 1971.

Гарэцкі М. Гісторыя беларускай літаратуры. – Мн.: Маст. літ., 1992.

Зуева З.І. Беларусь у складзе Рэчы Паспалітай. Культура Беларусі (1569-1795). - Мн.: Навука і тэхніка, 1994.

История белорусской дооктябрьской литературы / АН БССР, Ин-т литературы; Редкол.: В.В. Борисенко, Ю.С. Пширков, В.А. Чемерицкий. – Мн.: Наука и техника, 1977.

Лыч Л., Навіцкі У. Гісторыя культуры Беларусі. – Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1996.

Мазуркевіч В.П. Адукацыя ў Беларусі ў ХVІ-ХVІІІ стст. // Народная асвета. – 1997 - № 11.

Мальдзіс А.І. Беларуская культура барока як пасрэдніца паміж заходнеславянскім і усходнеславянскім светам. – Мн.: Навука і тэхніка, 1993.

Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік. – Мн.: БелЭн, 1995.

Очерки истории науки и культуры Беларуси ІХ – начала ХХ вв. / П.Т. Петриков, Д.В. Карев, А.А. Гусак. – Мн.: Навука і тэхніка, 1996.

Страчаная спадчына / Габрусь Т.В. и др. - Мн.: Полымя, 1998.

Цярохін С.Ф. Многія прыдуць пад імем маім: Езуіты на Беларусі. – Мн.: Полымя, 1995.

Шалькевіч В.В. Гісторыя палітычнай і прававой думкі Беларусі: Навуч. дапаможнік. - Мн.: Б.и., 1999.

 

 

Тэма 17. мастацтва Беларусі ў другой палове XVI-XVIII стст.

План

1. Архітэктура Беларусі. Свецкае, замкавае і культавае будаўніцтва.

2. Развіццё выяўленчага мастацтва.

3. Тэатральна-музычнае мастацтва.

4. Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва.

 

Літаратура

 

Баландзін К.І. Культурнае развіццё Беларусі ў ХVП-ХVІІІ стагоддзях: Вучэбны дапаможнік. - Мн.: БДПА, 1994.

Барока ў беларускай культуры і мастацтве: Зб. / Навук. рэд. В.Ф. Шматаў. – Мн.:Беларуская навука, 1998.

Барышев Г.И. Театральная культура Белоруссии ХVШ в. – Мн.: Навука і тэхніка, 1992.

Гісторыя беларускага мастацтва. У 6 т. Т.2 / Рэдкал.: С.В. Марцэлеў і інш. – Мн.: Навука і тэхніка, 1988.

Дадзіёмава В. Музычнае мастацтва Беларусі ў эпоху Рэнесансу і Барока // Мастацтва. – 1997. - № 5.

Зуева З.І. Беларусь у складзе Рэчы Паспалітай. Культура Беларусі (1569-1795). - Мн.: Навука і тэхніка, 1994.

Іканапіс Беларусі ХV-ХVІІІ стагоддзяў: Альбом / Аўт. тэксту Н.Ф. Высоцкая. – Мн.: Беларусь, 1998.

Няфёд У.І. Гісторыя беларускага тэатра. – Мн.: Вышэйшая школа, 1982.

Промыслы і рамёствы беларусаў / Бандарчык В.К. і інш. – Мн.: Навука і тэхніка, 1984.

Сахута Е.М., Говор В.А. Художественные ремесла и промыслы Белоруссии. – Мн.: Наука и техника, 1988.

Страчаная спадчына / Габрусь Т.В. и др. - Мн.: Полымя, 1998.

Ткачоў М.А. Замкі і людзі. – Мн.: Навука і тэхніка, 1991.

Трусаў А.А. Манументальнае дойлідства Беларусі XI – XVIII стст.: Гісторыя будаўнічай тэхнікі. – Мн.: Лекцыя, 2001.

Чантурия В.А. История архитектуры Белоруссии. – Мн.: Выш. школа, 1985.

 

 

Тэма 18.. Палітычнае і сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель ў складзе Расійскай імперыі

(канец XVIII - XIX стст.)

 

План

 

1. Унутраная палітыка расійскага ўрада на Беларусі. Русіфікацыя.

2. Міжнародныя адносіны ў Еўропе ў перыяд напалеонаўскіх войн. Айчынная вайна 1812 года і Беларусь.

3. Крызіс прыгоннага ладу. Эканамічныя рэформы 30 – 50-х гадоў ХІХ ст.

 

Літаратура

 

Анішчанка Я. Пачаткі татальнай русіфікацыі // Спадчына. - 1998. - № 5.

Антонаў В.В. Айчынная вайна 1812 // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. - Мн.: БелЭн, 1993. - Т.1. - С.73 - 78.

Болбас М.Ф. Развитие промышленности в Белоруссии (1795-1861гг.). - Мн.: Наука и техника, 1996.

Всемирная история: Учебник для вузов / Под ред. Г.Б. Поляка, А.Н. Марковой. – М.: ЮНИТИ, 2000.

Гісторыя сялянства Беларусі са старажытных часоў да 1996 г. У 3 т. Т.1. / Рэд. кал.: Мялешка В.І. і інш. - Мн.: Беларуская навука, 1997. - С. 259 - 267, 330 - 341.

Доўнар-Запольскі М.В. Гісторыя Беларусі. – Мн.: БелЭн, 1994. – С. 246 – 252, 267 – 340.

Канфесіі на Беларусі (к. XVIII - XX стст.) / Пад рэд. Навіцкага У.І. - Мн.: ВП “Экаперспектыва”, 1998. - С. 5 - 93.

Ліс Я. Палітыка Напалеона на Беларусі // Спадчына. - 1996. - № 5.

Літвінскі А. У плыні сцюдзёнай Беразіны згібела надзея адраджэння Вялікага княства Літоўскага // Беларуская мінуўшчына. - 1993. - № 5/6. - С. 43 - 45.

Матэрыялы па гісторыі Беларусі / Пад рэд. М.П. Касцюка. - Мн.: Нацыянальны інстытут адукацыі, 1997. - С. 66 - 70, 74 - 87.

Эканамічная гісторыя Беларусі: Курс лекцый. Пад агул. рэд. В.І.Галубовіча. – Мн.: НКФ “ Экаперспектыва”, 1996.

 

 

Тэма 19. Грамадска-палітычны рух на Беларусі ў канцы ХУІІІ - першай палове ХІХ стст. Паўстанне 1830-1831 гг.

 

План

 

1. Рэвалюцыйны рух у Еўропе ў канцы XVIII – першай палове XIX стст.

2. Тайныя таварыствы на Беларусі. Узмацнене цікавасці да гісторыі, побыту і культуры беларусаў. Нараджэнне беларускай ідэі.

3. Дзейнасць дзекабрыстаў на Беларусі.

4. Паўстанне 1830 - 1831 гг. на Беларусі і Літве, яго вынікі і наступствы.

 

Літаратура

 

Всемирная история: Учебник для вузов / Под ред. Г.Б. Поляка, А.Н. Марковой. – М.: ЮНИТИ, 2000.

Гарбачова В.В. Нацыянальна-вызваленчы рух на Беларусі ў канцы ХVІІІ - першай трэці ХІХ стст. // Веснік БДУ. Сер.3. Гісторыя. Філасофія. Паліталогія. - 1995. - № 2.

Грыцкевіч А. Нацыянальнае пытанне ў праграме дзекабрыстаў // З гісторыяй на “Вы”. Вып. 2. - Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. - С. 186 - 189.

Грыцкевіч А. Паўстанне 1830-1831 // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т.5. - Мн.: БелЭн, 1999. - С. 447 - 448.

Как развивалось восстание 1830-1831 гг. в Беларуси // История Беларуси. Вопросы и ответы / Сост. Г.Я. Голенченко, В.П. Осмоловский. - Мн.: Беларусь, 1993. - С. 44 - 48.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2 ч. Ч.1. / М.П. Касцюк і інш. - Мн.: Беларусь, 1994.

Смяховіч М. Арганізацыі і асобы // Полымя. - 1996. - № 4.

Таляронак С. Грамадска-палітычны рух на Беларусі напярэдадні вайны 1812 г. // Беларускі гістарычны часопіс. - 1994. - № 3.

Цвірка К. Паданне пра філаматаў // Полымя. - 1994. - № 5.

Швед В. Беларускія старонкі дзекабрыстаў. - Мн.: Беларускі навукова-даследчы інстытут дакументазнаўства і архіўнай справы, 1998.

 

 

Тэма 20. Адукацыя, навука і літаратура на Беларусі ў канцы ХVІІІ – першай палове ХІХ стст.

 

План

 

1. Культурная палітыка царскіх улад на Беларусі.

2. Змены у сістэме адукацыі ў першай палове ХІХ ст. Тыпы школ. Віленскі універсітэт, Полацкая езуіцкая акадэмія, Гора-Горацкі земляробчы інстытут як цэнтры адукацыі і навукі на Беларусі.

3. Навука. Этнаграфічнае вывучэнне беларускага народа.

4. Развіццё літаратуры.

 

Літаратура

 

Гарэцкі М. Гісторыя беларускай літаратуры. – Мн.: Маст. літ., 1992.

История белорусской дооктябрьской литературы / АН БССР. Ин-т литературы. Редкол: В.В. Борисенко, Ю.С. Пширков., В.А. Черемицкий. - Мн.: Наука и техника, 1977.

Качаноўскі У.У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1994.

Лыч Л., Навіцкі У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1996.

Мальдзіс А.І. Падарожжа ў ХІХ стагоддзе: З гісторыі беларускай літаратуры, мастацтва і культуры. - Мн.: Народная асвета, 1969.

Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. - Мн.: БелЭн, 1995.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2 ч. Ч.1. / М.П. Касцюк і інш. - Мн.: Беларусь, 1994.

Очерки истории науки и культуры Беларуси ІХ – начала ХХ вв. / П.Т. Петриков, Д.В. Карев, А.А. Гусак. – Мн.: Навука і тэхніка, 1996.

Пракопчык Л.Ц. «Дрэмле памятка дзён…». - Мн.: Полымя, 1991.

Шайкоў В. Полацкая езуіцкая акадэмія (1812-1820гг.) // Беларускі гістарычны часопіс. - 1995. - № 4.

 

 

Тэма 21. мастацтва беларусі ў канцы ХVІІІ - першай палове ХІХ стст.

 

План

 

1. Характэрныя рысы беларускага дойлідства.

2. Выяўленчае мастацтва: жывапіс і графіка, скульптура і дэкаратыўна-прыкладное мастацтва.

3. Музыка і тэатр.

 

Літаратура

 

Беларусы. У 6 т. Т.2. Дойлідства. - Мн.: БелЭн, 1997. - С. 132 - 234, 299 - 304.

Гісторыя беларускага мастацтва. У 6 т. Т.3. / Рэдкал.: С.В. Марцэлеў і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1989.

Грыцкевіч А. Найдасканаласць тутэйшая і еўрапейская // Мастацтва Беларусі. - 1991. - № 3.

Дробаў Л.М. Беларускія мастакі ХІХ стагоддзя. - Мн.: Выш. школа, 1971.

Дробов Л.Н. Живопись Белоруссии ХІХ – начала ХХ вв. - Мн.: Выш. школа, 1974.

Кацер М.С. Изобразительное искусство Белоруссии дооктябрьского периода. - Мн.: Наука и техника, 1969.

Кацер М.С. Народно-прикладное искусство Белоруссии (от первобытного общества до 1917г.). - Мн.: Наука и техника, 1972.

Качаноўскі У.У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1994.

Конон В.М. От Ренессанса к классицизму. - Мн.: Наука и техника, 1978.

Мальдзіс А.І. Падарожжа ў ХІХ стагоддзе. З гісторыі беларускай літаратуры, мастацтва і культуры. – Мн.: Нар. асвета, 1969.

Няфёд У.І. Гісторыя беларускага тэатра. – Мн.: Вышэйшая школа, 1982.

Пракопчык Л.Ц. “Дрэмле памятка дзён…” – Мн.: Полымя, 1991.

Сычова І. Рамантызм у беларускім жывапісу // Роднае слова. - 1999. - № 3.

Чантурия В.А. История архитектуры Белоруссии. – Мн.: Высшая школа, 1985.

 

 

Тэма 22. Адмена прыгоннага права і буржуазныя рэформы 1860 – 1880-х гг. Асаблівасці іх правядзення на Беларусі

 

План

 

1. Прамысловы пераварот у краінах Заходняй Еўропы і паскарэнне працэсу іх сацыяльна-эканамічнага развіцця.

2. Адмена прыгоннага права ў Расійскай імперыі. Асаблівасці правядзення рэформы 1861 г. на Беларусі..

2. Буржуазныя рэформы 1860 – 1870-х гг. у Расіі (ваенная, судовая, гарадская, земская, школьная, цэнзурная), іх сутнасць і значэнне. Асаблівасці правядзення рэформ на Беларусі.

 

Літаратура

 

Бейлькін Х. Некаторыя пытанні развіцця аграрнага капіталізма // Беларускі гістарычны часопіс. - 1996. - № 1.

Вішнеўскі А.Ф. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі. - Мн.: ВП “Экаперспектыва”, 2000. - С. 152 - 164.

Всемирная история: Учебник для вузов / Под ред. Г.Б.Поляка, А.Н.Марковой. – М.: ЮНИТИ, 2000.

Гісторыя Беларусі. У 2 ч. Ч.1. / Пад рэд. Я.К. Новіка і Г.С. Марцуля. - Мн.: Універсітэцкае., 2000. - С. 305 - 319.

Гісторыя сялянства Беларусі са старажытных часоў да 1996 г. У 3 т. Т. 1. / Рэд. кал.: Мялешка В.І. і інш.. - Мн.: Беларуская навука, 1997. - С. 330 - 341.

Самбук С.М. Политика царизма в Белоруссии во второй половине ХІХ в. - Мн.: Наука и техника, 1980.

Эканамічная гісторыя Беларусі / Пад рэд. В.І. Галубовіча. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1996.

Юхо Я.А. Кароткі нарыс гісторыі дзяржавы і права Беларусі. – Мн.: «Універсітэцкае», 1992. – С. 249 – 260.

 

 

Тэма 23. Асаблівасці развіцця эканомікі Беларусі пасля адмены прыгоннага права ў другой палове ХІХ ст.

 

План

 

1. Стан сельскай гаспадаркі ў паслярэформенны перыяд.

2. Развіццё сродкаў зносін, прамысловасці і гандлю ў 1861 – 1900 гг. Асаблівасці капіталістычнага развіцця Беларусі.

3. Матэрыяльнае становішча насельніцтва ў другой палове ХІХ ст.

4. Сялянскі і рабочы рух.

 

Літаратура

 

Абезгауз З.Е. Развитие промышленности и формирование пролетариата в Белоруссии во второй половине ХІХ в. - Мн.: Наука и техника, 1971.

Бейлькин Х. Беларусь конца ХІХ века: Выход из кризиса // Человек и экономика. - 1993. - № 3.

Бейлькін Х. Некаторыя пытанні развіцця аграрнага капіталізма // Беларускі гістарычны часопіс. - 1966. - № 1.

Бич М.О. Рабочее движение в Белоруссии в 1861 – 1904 гг. - Мн.: Наука и техника, 1983.

Болбас М.Ф. Промышленность Белоруссии: 1860 – 1900. - Мн.: Наука и техника, 1973.

Верещагин П.Р. Крестьянские переселения на Белоруссии: вторая половина ХІХ в. - Мн.: Наука и техника, 1978.

Гісторыя Беларускай ССР. У 5т. Т.2. - Мн.: Навука і тэхніка, 1972. - С. 73 – 119.

Крук У. П. Сялянскі рух на Беларусі ў 1864 – 1900 гг. - Мн.: Навука і тэхніка, 1993.

Панютич В.П. Социально – экономическое развитие белорусской деревни в 1861 – 1900 гг. - Мн.: Наука и техника, 1990.

Эканамічная гісторыя Беларусі / Пад рэд. В.І. Галубовіча. - Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1996.

 

 

Тэма 24. Фарміраванне беларускай нацыі. Адраджэнне беларускай мовы

 

План

 

1. Умацаванне эканамічных сувязей у другой палове ХІХ ст. Характэрныя асаблівасці быту і культуры беларусаў.

2. Развіццё нацыянальнай самасвядомасці. Змены ў сацыяльным складзе насельніцтва. Фарміраванне этнічнай тэрыторыі беларусаў.

3. Развіццё беларускай мовы ў другой палове ХІХ ст.

 

Літаратура

 

Беларусіка. Кн. 2: Фарміраванне і развіццё нацыянальнай самасвядомасці беларусаў / Рэд. А.Анціпенка і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1992.

Беларусы. Т. 4: Вытокі і этнічнае развіццё / В.К. Бандарчык і інш. Мн.: Бел. навука, 2001. – С. 214 – 279.

Гарэцкі М. Гісторыя беларускай літаратуры. – Мн.: Маст. літ., 1992.

Гісторыя Беларусі. У 2 ч. Ч. 1. / Пад рэд. Я.К.Новіка і Г.С. Марцуля. - Мн.: Універсітэцкае, 2000.

Лыч Л.М. Беларуская нацыя і мова. - Мн.: Мастацкая літаратура, 1994.

Мікуліч Т.М. Гісторыя развіцця нацыянальнай самасвядомасці беларусаў. - Гродна: ГрДУ, 1988. - С. 23 - 29.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк, У.Ф. Ісаенка, Г.В. Штыхаў і інш. – Мн.: Беларусь, 1994. – С. 329 – 358.

Панюціч В.П. Змяненне сацыяльнага складу сельскага насельніцтва Беларусі ў другой палове ХІХ ст. // Весці АН Беларусі. Сер. гум. навук. - 1992. - № 1.

Смалянчук А. «Беларуская карта» ў дзейнасці царскай адміністрацыі // Спадчына. - 1996. - № 4.

Цітоў В.С. Этнаграфічная спадчына. - Мн.: Беларусь, 1997.

Шакун Л.М. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. - Мн.: Універсітэцкае, 1984.

 

 

Тэма 25. Паўстанне 1863-1864 гг. Дэмакратычны і нацыянальна-вызваленчы рух на Беларусі ў другой палове ХІХ – пачатку ХХ стст.

 

План

 

1. Паўстанне 1863-1864 гг. у Польшчы, Літве і на Беларусі.

2. Народніцтва на Беларусі. Фарміраванне палітычных партый.

3. Беларускі нацыянальна-вызваленчы рух у канцы ХІХ – пачатку ХХ стст. Утварэнне і дзейнасць Беларускай сацыялістычнай грамады. Роля газеты «Наша Ніва» ў беларускім адраджэнні.

 

Літаратура

 

Біч М.В. Беларускае Адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ стст. – Мн.: Навука і тэхніка, 1993.

Біч М.О. Нацыянальнае і аграрнае пытанне ў час паўстання 1863 – 1864 гг. // Беларускі гістарычны часопіс. - 1993. - № 3.

Брыгадзін П. З гісторыі партыі сацыялістаў - рэвалюцыянераў // Беларускі гістарычны часопіс. - 1994. - № 3.

Гісторыя Беларусі / Пад рэд. Я.К. Новіка і Г.С. Марцуля. У 2 ч. Ч. 1. Мн.: Універсітэцкае, 1998.

Дакументы Беларускай сацыялістычнай грамады часоў рэвалюцыі 1905 г. // Спадчына. - 1991. - № 3.

Каліноўскі К. За нашу вольнасць: творы, дакументы. - Мн.: Беларускі кнігазбор, 1999.

Лосинский Н.Б. Революционно – народническое движение в Белоруссии. 1870 – 1884. - Мн.: Наука и техника, 1983.

Луцкевіч А. За дваццаць пяць гадоў (1903-1928). – Мн.: БСЭ, 1991.

Матэрыялы па гісторыі Беларусі / Пад рэд. М.П. Касцюка. - Мн.: Нацыянальны інстытут адукацыі, 1997. - С. 92 – 103.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк і інш. – Мн.: Беларусь, 1994.

Сташкевіч М. Перадумовы і працэс стварэння палітычных партый на Беларусі (канец ХІХ ст. – люты 1917 гг.) // Беларускі гістарычны часопіс. - 1999. - № 3.

Цуба М. Беларускі нацыянальны рух на пачатку 20 ст. // Беларускі гістарычны часопіс. - 1996. - № 1.

 

 

Тэма 26. Адукацыя, навука і літаратура на Беларусі ў другой палове XIX ст.

 

План

 

1. Сістэма адукацыі ў Беларусі ў другой палове XIX ст.

2. Развіццё навукі. Этнаграфічнае вывучэнне беларускага краю.

3. Станаўленне новай беларускай літаратуры.

 

 

Літаратура

 

Беларусы: Гіст.-этнагр. даслед. У 8 т. - Т.3. Гісторыя этналагічнага вывучэння / В.К.Бандарчык. – Мн.: Бел.навука, 1999.

Біч М.В. Беларускае Адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ стст. – Мн.: Навука і тэхніка, 1993.

Гапоненка В.А. З гісторыі станаўлення фізічнай навукі ў Беларусі (другая палова ХІХ – пачатак ХХ стст.) // Старонкі гісторыі Беларусі / Рэдкал.: М.П. Косцюк і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1992. - С.114 - 124.

Гарэцкі М. Гісторыя беларускай літаратуры. – Мн.: Маст. літ., 1992.

Гісторыя беларускага мастацтва. У 6 т. Т. 3 / Рэдкал.: С.В. Марцэлеў і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1989.

Гісторыя Беларусі. У 2 ч. Ч. 1. / Пад рэд. Я.К. Новіка і Г.С. Марцуля. Мн.: Універсітэцкае, 1998.

Историческое краеведение Белоруссии: Учебное пособие / Ваганова А.Н., Загорульский Э.М., Космылев В.С. и др. – Мн.: Изд-во БГУ, 1980.

Лыч Л., Навіцкі У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1996. - С. 132 - 189.

Мальдзіс А. Падарожжа ў ХІХ стагоддзе: З гісторыі беларускай літаратуры, мастацтва і культуры. - Мн.: Народная асвета, 1969.

Матэрыалы па гісторыі Беларусі / Пад рэд. М.П. Касцюка. - Мн.: Нацыянальны інстытут адукацыі, 1977. - С. 103 - 107.

Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік. - Мн.: БелЭн, 1995.

Очерки истории науки и культуры Беларуси ІХ – начала ХХ вв. / П.Т. Петриков, Д.В. Карев, А.А. Гусак. – Мн.: Навука і тэхніка, 1996.

 

 

Тэма 27. Архітэктура, выяўленчае мастацтва, тэатр і музыка беларусі ў другой палове XIX ст.

 

План

 

1. Асаблівасці беларускай архітэктуры і горадабудаўніцтва ў другой палове XIX ст.

2. Выяўленчае мастацтва. Узмацненне дэмакратычных тэндэнцый.

3. Тэатр і музыка Беларусі ў другой палове XIX ст.

 

Літаратура

 

Барабанаў К. Выяўленчае мастацтва Беларусі // Народная асвета. - 1995. - № 8, 9, 10.

Беларусы: Гіст. – этнагр. даслед. У 8 т. Т. 2. Дойлідства / А.І. Лакотка. Мн.: Тэхналогія, 1997.

Гісторыя беларускага мастацтва. У 6 т. Т. 3 / Рэдкал.: С.В.Марцэлеў і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1989.

Дробаў Л.М. Графіка Беларусі ХІХ – пачатку ХХ стст. - Мн.: Тэхналогія, 2000.

Дробов Л.Н. Живопись Белоруссии ХІХ – нач. ХХ вв. - Мн.: Выш. школа. - 1974. - С. 135 - 217.

Кацер М.С. Народно-прикладное искусство Белоруссии (от первобытного общества до 1917 г.). - Мн.: Выш. школа, 1972.

Качаноўскі У.У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1994.

Няфёд У.І. Гісторыя беларускага тэатра. – Мн.: Вышэйшая школа, 1982.

Сахута Я.М. Народнае мастацтва Беларусі. - Мн.: БелЭн, 1997.

Чантурия В.А. История архитектуры Белоруссии. - Мн.: Выш. школа, 1985.

 

 

Тэма 28. Грамадска – палітычнае развіццё беларускіх губерняў у 1900 – 1914 гг. Рэвалюцыя 1905 – 1907 гг. І ўдзел у ёй беларускага насельніцтва

 

План

 

1.Грамадска-палітычнае жыццё Расійскай імперыі на пачатку XX стагоддзя і ўдзел у ім беларускага насельніцтва.

2. Рэвалюцыя 1905 – 1907 гг. на Беларусі.

3. Беларускі нацыянальна – вызваленчы рух у перыяд рэвалюцыі 1905 – 1907 гг.

 

Літаратура

 

Біч М.В. Беларускае Адраджэнне ў ХІХ – пачатку ХХ стст. – Мн.: Навука і тэхніка, 1993.

Бригадин П.И. Эсеры в Беларуси (конец ХІХ в. – февраль 1917 г.). - Мн.: Згода, 1994.

З гісторыі палітычных партый: Вуч. дапаможнік / Пад рэд. У.К. Коршука. – Мн.: БДУ, 1993.

Забаўскі М.М. Палітычная барацьба ў Беларусі ў перыяд выбараў у ІІІ Дзяржаўную Думу // Весці АН БССР. Сер. грамад. навук. - 1987 - № 5.

Луцкевіч А. За дваццаць пяць гадоў (1903-1928). – Мн.: БСЭ, 1991.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк, У.Ф. Ісаенка, Г.В. Штыхаў і інш. – Мн.: Беларусь, 1994.

Сташкевіч М.С. Перадумовы і працэс стварэння палітычных партый на Беларусі (канец ХІХ ст. – люты 1917 г.) // Беларускі гістарычны часопіс. – 1999. - № 3.

Турук Ф. Белорусское движение: Очерк истории национального и революционного движения белорусов. – Мн.: Б.и., 1994.

Цуба М. Беларускі нацыянальны рух на пачатку ХХ ст. // Беларускі гістарычны часопіс. - 1996. - № 1.

Шабуня К.И. Аграрный вопрос и крестьянское движение в Белоруссии в революции 1905 – 1907 гг. – Мн.: Изд–во Министерства высш., сред. - спец. и проф. образования БССР, 1962.

 

 

Тэма 29. Сацыяльна – эканамічнае развіццё беларускіх губерняў у 1900 – 1914 гг. Сталыпінская аграрная рэформа і яе правядзенне на беларусі

 

План

 

1. Асноўныя тэндэнцыі развіцця эканомікі Еўропы на пачатку XX стагоддзя. Сацыяльна-эканамічнае становішча Расіі.

2. Асаблівасці развіцця гаспадаркі Беларусі на пачатку ХХ ст.

3. Сталыпінская аграрная рэформа, яе вынікі і значэнне. Асаблівасці правядзення рэформы ў беларускіх губернях.

 

Літаратура

 

Абезгауз З.Е. Рабочий класс Белоруссии в начале ХХ века (1900 – 1917 гг.). - Мн.: Наука и техника, 1977.

Аврех А.Я. Столыпин и судьбы реформ в России. – М.: Мысль, 1993.

Гісторыя сялянства Беларусі са старажытных часоў да 1996 г. У 3 т. Т.1. - Мн.: Беларуская навука, 1997.

Дякин В.С. Буржуазия, дворянство и царизм в 1911 – 1914 гг. Разложение третьеиюньской системы. – Л.: Наука, 1988.

Липинский Л.П. Столыпинская аграрная реформа в Белоруссии. – Мн.: Наука и техника, 1978.

Липинский Л.П., Лукьянов Е.П. Крестьянское движение в Белоруссии в период между двумя революциями (июль 1907 – февраль 1917 гг.). - Мн.: Наука и техника, 1964.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк, У.Ф. Ісаенка, Г.В. Штыхаў і інш. – Мн.: Беларусь, 1994.

Панютич В.П. Из истории формирования пролетариата Белоруссии. 1861 – 1914 гг. – Мн.: Наука и техника, 1969.

Эканамічная гісторыя Беларусі: Курс лекцый / Пад рэд. В.І. Галубовіча. – Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1996.

 

 

Тэма 30. Беларусь у гады першай сусветнай вайны.

 

План

 

1. Абвастрэнне адносін паміж буйнымі еўрапейскімі дзяржавамі і пачатак І-й сусветнай вайны. Уступленне ў вайну Расіі.

2. Ваенныя дзеянні на тэрыторыі Беларусі.

3. Эканоміка Беларусі ў гады вайны. Становішча насельніцтва. Бежанства.

4. Беларускі нацыянальна-вызваленчы рух пад час І-й сусветнай вайны.

 

Літаратура

 

Доўнар–Запольскі М.В. Гісторыя Беларусі. - Мн.: БелЭн, 1994.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк, У.Ф. Ісаенка, Г.В. Штыхаў і інш. – Мн.: Беларусь, 1994.

Португальский Р.М., Алексеев П.Д., Рунов В.А. Первая мировая война в жизниописаниях русских военноначальников. - М.: Элакос, 1994.

Савицкий Э.М. Революционное движение в Белоруссии (август 1914 – февраль 1917 г.). - Мн.: Навука і тэхніка, 1981.

Селіванаў П. Першая сусветная вайна, 1914-1918 // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т.5. - Мн.: БелЭн, 1999. - С. 472 - 476.

Турук Ф. Белорусское движение: Очерк истории национального и революционного движения белорусов. – Мн.: Б.и., 1994.

Філатава А., Філяков У. Падзеі Першай сусветнай вайны на Беларусі // Матэрыялы па гісторыі Беларусі / Пад рэд. М.П. Касцюка. – Мн.: Нацыянальны інстытут адукацыі, 1997. - С. 134 – 138.

Цуба М. Беларускі нацыянальны рух на пачатку ХХ ст. // Беларускі гістарычны часопіс. - 1996. - № 1.

Эканамічная гісторыя Беларусі: Курс лекцый / Пад рэд. В.І. Галубовіч. – Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1996.

 

 

Тэма 31. Лютаўская рэвалюцыя (1917 г.) і паглыбленне эканамічнага і палітычнага крызіса. Кастрычніцкая рэвалюцыя і першыя сацыялістычныя пераўтварэнні на беларусі

 

План

 

1. Сацыяльна-палітычны крызіс і Лютаўская рэвалюцыя 1917 г. ў Расіі. Звяржэнне манархіі. Стварэнне новых органаў улады на Беларусі.

2. Грамадска-палітычная барацьба ў Беларусі па нацыянальным пытанні ў сакавіку – кастрычніку 1917 года.

2. Кастрычніцкая рэвалюцыя і ўстанаўленне савецкай улады ў Расіі і на Беларусі.

 

Літаратура

 

Гартны Ц. (Жылунович З.). Напярэдадні абвяшчэння рэспублікі // Маладосць. - 1988. - № 10.

Игнатенко И.М Октябрьская революция и самоопределение Белоруссии. - Мн.: Наука и тэхника, 1992.

Иностранная военная интервенция в Белоруссии. 1917 – 1920. / И.М. Игнатенко и др. – Мн.: Навука і тэхніка, 1990.

Ігнаценка І. Лютаўская рэвалюцыя 1917 г. у Расіі: мэты і здзяйсненні // Беларускі гістарычны часопіс. - 1997. - № 2.

Круталевич В. История Беларуси: становление национальной государственности. - Мн.: Журн. «Право и экономика»,1999.

Круталевіч В.А., Юхо І.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (1917 – 1945 гг.). – Мн.: Беларуская навука, 2000.

Ратьковский И.С., Ходяков М.В. История Советской России: Учебник для вузов. – СПб.: Издательство “Лань”, 1999.

Рудович С. Беларусь, 1917 –й: На сквозняках российской этнополитики // Нёман. - 1997. - № 11.

Рудовіч С. Час выбару: праблема самавызначэння Беларусі ў 1917 годзе. – Мн.: Тэхналогія, 2001.

Сяменчык М.Я. Лютаўская (1917 г.) рэвалюцыя на Беларусі // Гуманітарна - эканамічны веснік. - 1997. - № 3.

 

 

Тэма 32. Развіццё беларускай мовы і літаратуры ў пачатку ХХ ст. Перыядычны друк. Стан адукацыі

 

План

 

1. Адраджэнне беларускай мовы і літаратуры. Творчасць Цёткі (А. Пашкевіч), Я. Коласа, Я. Купалы, М. Багдановіча і інш.

2. Развіццё перыядычнага друку і кнігадрукавання. Газета “Наша Ніва”. – цэнтр адраджэнскага руху на Беларусі на пачатку ХХ ст.

3. Стан адукацыі. Дзейнасць навуковых і культурна – асветніцкіх таварыстваў.

 

Літаратура

 

Александровіч С.Х. Пуцявіны роднага слова: Праблемы развіцця беларускай літаратуры і друку другой паловы XIX – пачатку ХХ стст. - Мн.: Выд – ва БДУ, 1971.

Гарэцкі М. Гісторыя беларускай літаратуры. – Мн.: Маст. літ., 1992.

Конон В.М. Демократическая эстетика Белоруссии (1905 – 1917 гг.) Мн.: Наука и техника, 1971.

Лыч Л.М., Навіцкі У.І. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1996.

Мікуліч Т.М. Гісторыя развіцця этнічнай самасвядомасці беларусаў: Вучэб. дапаможнік. – Гродна: Гродзен. дзярж. універсітэт імя Я. Купалы, 1998.

Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік. - Мн.: БелЭн, 1995.

Нарысы гісторыі Беларусі. У 2-х ч. Ч.1. / М.П. Касцюк, У.Ф. Ісаенка, Г.В. Штыхаў і інш. – Мн.: Беларусь, 1994.

Семашкевіч Р.М. Беларускі літаратурна-грамадскі рух у Пецярбурзе (канец ХІХ – пачатак ХХ стст.). - Мн.: Выд-ва БДУ, 1971.

Турук Ф. Белорусское движение: Очерк истории национального и революционного движения белорусов. – Мн.: Б.и., 1994.

Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т.1. - Мн.: БелСЭ, 1984.

 

 

Тэма 33. Развіццё мастацтва Беларусі ў пачатку ХХ ст.

 

План

 

1. Асаблівасці развіцця беларускага дойлідства на пачатку ХХ стагоддзя.

2. Асноўныя стылі і жанры ў выяўленчым мастацтве.

3 Станаўленне і дзейнасць беларускага прафесійнага тэатра (І. Буйніцкі). Музычнае мастацтва.

 

Літаратура

 

Гісторыя беларускага мастацтва. У 6 т. Т.4. / Рэдкал.: С.В. Марцэлеў і інш. - Мн.: Навука і тэхніка, 1990.

Гісторыя беларускага тэатра: У 3 т. / Рэдкал. Г.І. Барышаў. Т.1. Беларускі тэатр ад вытокаў да Кастрычніка 1917 г. - Мн.: Навука і тэхніка, 1983.

Дзянісаў У. З гісторыі аховы помнікаў // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. – 1984. - № 3.

Дробов Л.Н. Живопись Белоруссии ХІХ – начала ХХ вв. - Мн.: Выш. школа, 1974.

Кацер М.С. Народно-прикладное искусство Белорусии (от первобытного общества до 1917 г.). - Мн.: Выш. школа, 1972.

Качаноўскі У.У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ “Экаперспектыва”, 1994.

Лазука Б.А. Гісторыя мастацтваў: Вучэб. дапаможнік. - Мн.: Беларусь, 1996.

Лыч Л. М., Навіцкі У.У. Гісторыя культуры Беларусі. - Мн.: НКФ «Экаперспектыва», 1996.

Няфёд У.І. Гісторыя беларускага тэатра. – Мн.: Вышэйшая школа, 1982.

Чантурия В.А. История архитектуры Белоруссии. - Мн.: Выш. школа, 1985.

Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5 т. Т.1. - Мн.: Бел. СЭ, 1984.

 

 

Тэма 34. Нацыянальна – вызваленчы рух на Беларусі ў 1917 – 1918 гг. Абвяшчэнне і дзейнасць Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР)

 

План

 

1. Беларускі нацыянальны – вызваленчы рух паміж Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыямі 1917 г.

2. Раскол Беларускага нацыянальнага руху пасля Кастрычніка. І Усебеларускі з’езд (снежань 1917 г.) і яго рашэнні.

3. Абвяшчэнне і дзейнасць БНР ва ўмовах нямецкай акупацыі (1918 г.).

 

Літаратура

 

Государственность Беларуси: Проблемы формирования в программах политических партий / Коршук В.К., Платонов Р.П., Романовский И.Ф, Богданович Е.Г. – Мн.: БГУ, 1999.

Круталевич В. История Беларуси: становление национальной государственности. - Мн.: Журн. «Право и экономика», 1999.

Круталевич В.А. На путях национального самоопределения. – Мн.: Право и экономика, 1995.

Круталевіч В.А., Юхо І.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (1917 – 1945 гг.). – Мн.: Беларуская навука, 2000.

Ладысеў У.Ф., Брыгадзін П.І. На пераломе эпох: Станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917 – 1920 гг.). - Мн.: БДУ, 1999.

Мазец В.Г. Межы БНР // Спадчына. - 1993. - № 2.

Октябрь 1917 г. и судьбы политической оппозиции: Совместное российско – белорусское исследование. В 3-х ч. Ч.2 / Под общ. ред. Э.М. Энтина. – Гомель: Б.и., 1993.

Рудовіч С. Час выбару: праблема самавызначэння Беларусі ў 1917 годзе. – Мн.: Тэхналогія, 2001.

Сідарэвіч А.М. Беларуская Народная Рэспубліка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. Т.1. - Мн.: БелЭн, 1993. - С.384 – 390.

Сташкевич Н.С. По воле народа (БНР и образование БССР) // Неман. - 1988. - № 12.

Туронак Ю. Беларусь пад нямецкай акупацыяй. – Мн.: Беларусь, 1993.

Турук Ф. Белорусское движение: Очерк истории национального и революционного движения белорусов. - Мн.: Б.и, 1994.

Усебеларускі з’езд 1917 года: Сведчанне сучасніка. Публікацыя В.Скалабана // Беларускі гістарычны часопіс. - 1993. - № 1.

 

Тэма 35. Утварэнне Бсср і літоўска – беларускай сср. беларусь у гады савецка – польскай вайны (1919 – 1920)

 

План

 

1.Самавызначэнне Беларусі на савецкай аснове. Абвяшчэнне ССРБ (студзень 1919 г.): прычыны і палітычныя наступствы.

2. Утварэнне Літоўска – Беларускай ССР і яе лёс.

3. Беларусь у гады савецка – польскай вайны (1919 – 1920 гг.). Рыжскі мір.

 

Літаратура

 

Государственность Беларуси: Проблемы формирования в программах политических партий / Коршук В.К., Платонов Р.П., Романовский И.Ф, Богданович Е.Г. – Мн.: БГУ, 1999.

Иностранная военная интервенция в Белоруссии. 1917 – 1920 / И.М. Игнатенко и др. - Мн.: Навука и тэхника, 1990.

Иоффе Э. Из истории Литбела // Неман. - 1988. - № 11.

Круталевич В. История Беларуси: становление национальной государственности. - Мн.: Журн. «Право и экономика»,1999.

Круталевіч В. Чаму паў урад Жылуновіча? // Спадчына. - 1989. - № 1.

Круталевіч В.А., Юхо І.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (1917 – 1945 гг.). - Мн.: Бел. навука, 2000.

Ладысеў У.Ф., Брыгадзін П.І. На пераломе эпох: станаўленне беларускай дзяржаўнасці (1917 – 1920 гг.). - Мн.: БДУ, 1999.

Ляхоўскі У. Беларуская справа падчас польскай акупацыі 1919 – 1920 гг. // Спадчына. - 1994. - № 6.

Ціхаміраў А. Літоўска – Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка // Энцыклапедыя гісторыя Беларусі. У 6 т. Т.4 - Мн.: БелЭн, 1997. - С.382 – 384.